{"entities":{"Q1780968":{"pageid":1791710,"ns":120,"title":"Item:Q1780968","lastrevid":69343131,"modified":"2026-04-13T06:21:46Z","type":"item","id":"Q1780968","labels":{"en":{"language":"en","value":"Technical computer science 2. Foundations of computer technology"}},"descriptions":{"en":{"language":"en","value":"scientific article; zbMATH DE number 2176165"}},"aliases":{},"claims":{"P31":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P31","hash":"fd5912e4dab4b881a8eb0eb27e7893fef55176ad","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":56887,"id":"Q56887"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1780968$5984A685-82D7-4F5E-BF6D-A178DB11B103","rank":"normal"}],"P159":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P159","hash":"2e10387a17af1e1e78990ef5fd0020f70817bf18","datavalue":{"value":{"text":"Technical computer science 2. Foundations of computer technology","language":"en"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q1780968$1A60FE50-2369-4A5D-98F1-CF73FB2662AE","rank":"normal"}],"P225":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P225","hash":"5683063b3a233871a687cc2d03614b1c0d4eaed6","datavalue":{"value":"1069.68014","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$ACA28E24-3735-4482-87CD-0C967A1841C1","rank":"normal"}],"P16":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"e093755ea907fa8cf63543dea559a4dc34316c1b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":706194,"id":"Q706194"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1780968$468D5BE2-D3A3-47A8-AE03-545BEC86B004","rank":"normal"}],"P200":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P200","hash":"529abe3227038afcd857fe878e6e645f9eb8f240","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":167293,"id":"Q167293"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1780968$5331B211-6341-4C71-8D95-2F5E6627F556","rank":"normal"}],"P28":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P28","hash":"623a4e0b220778e10d1b26dd6832f410344d4360","datavalue":{"value":{"time":"+2005-06-15T00:00:00Z","timezone":0,"before":0,"after":0,"precision":11,"calendarmodel":"http://www.wikidata.org/entity/Q1985727"},"type":"time"},"datatype":"time"},"type":"statement","id":"Q1780968$E835D667-A2C6-44DE-A663-5DE47EBDA52D","rank":"normal"}],"P1448":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1448","hash":"7037cb83fccb5d6b3a9e9d2d819aa4d704db25e2","datavalue":{"value":"[For a review of the third edition see Zbl 0949.68003.]   Aus der Einleitung: Das Kapitel ``Kommunikation'' behandelt Techniken zur Da\\-ten\\-\u00fcber\\-tra\\-gung innerhalb eines Computers und zwischen verschiedenen Computersystemen. Die Art der Daten\u00fcbertragung h\u00e4ngt stark von der Entfernung der zu verbindenden Komponenten ab. Wir unterscheiden die parallelen und seriellen Verbindungen. Zu jeder Klasse werden zun\u00e4chst die Prinzipien und dann typische Vertreter beschrieben. Wir beginnen bei prozessornaher Kommunikation und kommen schlie\u00dflich \u00fcber die lokalen Netze (LANs) zu den Weitverkehrsnetzen (WANs). In der neuen Auflage wurden Abschnitte \u00fcber verschiedene Ethernet-Varianten sowie drahtlose Netzwerke hinzugef\u00fcgt.  Heutige Computer verwenden eine Mischung verschiedener Speichertechnologien. Diese Spei\\-cher unterscheiden sich bez\u00fcglich Speicherkapazit\u00e4t, Zugriffszeit und Kosten. Im Kapitel ``Spei\\-cher'' werden nach einer \u00dcbersicht \u00fcber die verschiedenen Speicherarten zun\u00e4chst Halb\\-lei\\-ter\\-spei\\-cher behandelt. Die Beschreibung magnetomotorischer Speicher wurde grundlegend \u00fcberarbeitet und enth\u00e4lt nun auch Einzelheiten \u00fcber die Dateisysteme der heute \u00fcblichen Betriebssysteme LINUX und Windows. Schlie\u00dflich werden auch optische Wechselspeichermedien wie CD-ROM und DVD ausf\u00fchrlicher vorgestellt.  Bei der Ein-/Ausgabe kann man digitale und analoge Schnittstellen unterscheiden. F\u00fcr die wichtigsten Vertreter aus diesen beiden Klassen wird die prinzipielle Funktionsweise erkl\u00e4rt. Anschlie\u00dfend werden ausgew\u00e4hlte Peripherieger\u00e4te beschrieben. Gegen\u00fcber der letzten Auflage wurden hier einige neue Komponenten hinzugenommen. Neben Tastatur, Maus, Scanner und Digitalkamera werden nun auch LCD-Monitore und die verschiedenen Druckertypen ausf\u00fchrlich behandelt. Ihre Funktionsweise wird anhand von zahlreichen Abbildungen illustriert.   Das in der letzten Auflage neu hinzugekommene Kapitel ``Aktuelle Computersysteme'' wurde stark \u00fcberarbeitet und findet sich nun am Ende des Buches. Dies hat den Vorteil, dass der Leser bereits alle Grundbegriffe \u00fcber Kommunikation, Speicher und Ein-/Ausgabe aus den vorangegangenen Kapiteln kennt und dass daher vorw\u00e4rts gerichtete Verweise entfallen. In dem Kapitel wird ein kurzer \u00dcberblick \u00fcber aktuelle Computersysteme gegeben. Zun\u00e4chst stellen wir die verschiedenen Arten von Computern vor. Dann betrachten wir am Beispiel von Desktop-Systemen deren internen Aufbau, die aktuellsten Desktop-Prozessoren, Funktionsprinzipien aktueller Speichermodule und die verschiedenen Standards f\u00fcr Ein- und Ausgabeschnittstellen. Schlie\u00dflich gehen wir auch auf die Bedeutung von Grafikadaptern ein und geben einen Ausblick auf die k\u00fcnftige Entwicklung.","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1780968$8A09D230-BB43-4686-A6F1-3CCA42B53964","rank":"normal"}],"P226":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"7a7193c7d34ccac1dd4264aac3e1fec9b3606389","datavalue":{"value":"68M01","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$97632D11-ABC5-4EE3-B024-7DCEC6061381","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"98c5206e338942c77451c20a9a5ffe8ae1a4cf18","datavalue":{"value":"68-01","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$2D5C6A2A-4C27-4A41-A754-768E3202593E","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"cd80e9ade304e6b9b43fd50d0c3436276c3c217e","datavalue":{"value":"68M07","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$92CF5650-869F-411C-AFB0-C46016462FB6","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"35bbdcbda53152c249a7f99650e19b5ef62999f2","datavalue":{"value":"68Q10","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$B3343647-1482-48C1-A844-95E6F4AEC46A","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"517ace4a4f9c45a5475b4a8927a567447dbdb293","datavalue":{"value":"68N99","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$A3029C3B-7348-43B2-825F-9144C2328875","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"1e903e68a16880f66ed79a0863889f1b2d3c837c","datavalue":{"value":"94C10","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$B31C6B72-EE78-4623-8262-303587AA25E2","rank":"normal"}],"P1451":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1451","hash":"be5ae0fb714e297b993f069293d2f5277d1c0b31","datavalue":{"value":"2176165","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q1780968$FB7BCDFC-86CC-457C-9E00-5864A6348EA6","rank":"normal"}],"P1450":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"5b7a274d0ffd2b7381446df3b603138ab0b6d4c8","datavalue":{"value":"switching system","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1780968$A44F75A8-7731-4F45-A1B7-171485805E6F","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"935e544cfdd3c7650374412765353585db235d6c","datavalue":{"value":"RISC","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1780968$BCBB29C3-4C37-46F7-AFA0-97A6079640E0","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"e01ecac8f920d0e18185b64adc35d5970a92b244","datavalue":{"value":"CISC","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1780968$735A902E-6A92-4F4D-9220-ACEC597FC017","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"b2e5b69ec7a610a633f8c630801231eb2a3e5afb","datavalue":{"value":"parallel architecture","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q1780968$ED1C557B-0E7A-43C2-96D3-3E011F2CFCE2","rank":"normal"}],"P1460":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1460","hash":"57f7fea50d2ce1b39b695c4a1313582eed405e38","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5976449,"id":"Q5976449"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q1780968$7B21863E-0D00-4683-803D-7FCDF4AB6376","rank":"normal"}],"P1643":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"54cfc78ef974c757c7a4d1482f1e533c5e858049","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4779801,"id":"Q4779801"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"eca6b43c29df322fba44d0262f0330637ac8de79","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7519454956054688","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q1780968$5439834C-DAFE-48BA-A02B-34A94483A000","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"6170768c0f9f2b483055d6bfb3efa54569cb4622","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4216332,"id":"Q4216332"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"87bcbbf5723c2bd7bbc9d8ea1664a4ee803ba9d4","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7442295551300049","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q1780968$AE000B93-2F05-4826-9FA5-B05F3296DCA5","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"b5a30303fd174f15b6e7ea43d42e44450d1f8671","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1279612,"id":"Q1279612"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"7c4b2230ead935679b5b6e59c7ba1b2d5ea9bc2b","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7417577505111694","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q1780968$9A948C86-5648-47F8-AB3A-DFF63C814B1D","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"0d8e0f2dac852a2ff1687fd9d480ece50109c6c0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5286638,"id":"Q5286638"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"aafecfb7e57daf88838f766925fc8d21de666f57","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7402845621109009","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q1780968$DE022EE5-67D3-4BE6-9524-B0D3BEDE0B66","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"888ad6a91ceb0a64acd0858d4e9be7ef621f3e64","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4677783,"id":"Q4677783"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"52b5666fde06a21ad0e5b16c4b9438c98f5a00d7","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7357361316680908","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q1780968$6369D302-4596-49B4-BA8D-2C0438141804","rank":"normal"}]},"sitelinks":{"mardi":{"site":"mardi","title":"Technical computer science 2. Foundations of computer technology","badges":[],"url":"https://portal.mardi4nfdi.de/wiki/Technical_computer_science_2._Foundations_of_computer_technology"}}}}}