{"entities":{"Q2605940":{"pageid":2616683,"ns":120,"title":"Item:Q2605940","lastrevid":44460513,"modified":"2025-11-23T02:55:03Z","type":"item","id":"Q2605940","labels":{"en":{"language":"en","value":"Differentialrechnung bei Charakteristik \\(p\\)."}},"descriptions":{"en":{"language":"en","value":"scientific article; zbMATH DE number 2525415"}},"aliases":{},"claims":{"P31":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P31","hash":"fd5912e4dab4b881a8eb0eb27e7893fef55176ad","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":56887,"id":"Q56887"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q2605940$13ADE7DE-B9BB-4856-910C-6903656B400F","rank":"normal"}],"P159":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P159","hash":"91f136619af7d86a7c48c34227ba8b8c35e6e0fb","datavalue":{"value":{"text":"Differentialrechnung bei Charakteristik \\(p\\).","language":"en"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q2605940$E193A56A-FAE3-47CA-A52E-D98E2E5F5308","rank":"normal"}],"P225":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P225","hash":"0262da2b489d3be30c4f88a922755109b48a9508","datavalue":{"value":"62.0114.01","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q2605940$3267608D-DDD3-4982-801C-EA897EC1B9D0","rank":"normal"}],"P200":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P200","hash":"79327704d6d4548ce97be34ab84df8a1bb1515ff","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":256938,"id":"Q256938"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q2605940$232DB001-5B98-4E7A-A8FD-E49D3CA4FE08","rank":"normal"}],"P28":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P28","hash":"b4fd24e618322be35613a64fc5f86a90753a27b1","datavalue":{"value":{"time":"+1936-00-00T00:00:00Z","timezone":0,"before":0,"after":0,"precision":9,"calendarmodel":"http://www.wikidata.org/entity/Q1985727"},"type":"time"},"datatype":"time"},"type":"statement","id":"Q2605940$A2268AD3-CCD1-43B2-8D37-AE7FC35DA238","rank":"normal"}],"P205":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P205","hash":"d4bea310f30ec45881b5a0d188833e8504fa7ad5","datavalue":{"value":"https://www.digizeitschriften.de/dms/resolveppn/?PPN=GDZPPN002173646","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q2605940$885BD915-8703-4FB9-9CE3-1E69479DD02A","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P205","hash":"6c568f5f750165995e1a34ae8c8033bfdfa41a00","datavalue":{"value":"https://eudml.org/doc/149960","type":"string"},"datatype":"url"},"type":"statement","id":"Q2605940$D5327284-75E1-4136-8898-8D16E8D7B983","rank":"normal"}],"P1448":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1448","hash":"c71b17e7766b9205ab1db41918c1c9232a2cf02b","datavalue":{"value":"Die Theorie der h\u00f6heren Differentialquotienten bei Primzahlcharakteristik \\(p\\) wird hier anders als bei \\textit{Hasse} (J. reine angew. Math. 175 (1936), 50-54; vorstehendes Referat) begr\u00fcndet. Die dort wesentlich ben\u00fctzte Voraussetzung, da\u00df der Konstantenk\u00f6rper \\(\\varOmega\\) vollkommen ist, wird hier weggelassen; der Funktionenk\u00f6rper \\(\\boldsymbol K\\) mu\u00df nur die Form haben: \\(\\boldsymbol K/\\varOmega(x)\\) separabel, \\(\\varOmega(x)/\\varOmega\\) transzendent. Potenzreihenentwicklungen und Differentiation impliziter Funktionen werden vermieden; daf\u00fcr wird mehr von algebraischen Dingen Gebrauch gemacht, und die F\u00e4lle Primzahlcharakteristik und Charakteristik 0 m\u00fcssen getrennt behandelt werden (letzterer Fall nat\u00fcrlich in der \u00fcblichen Weise).  Zur Begr\u00fcndung der Differentialrechnung wird folgende Erzeugungsart von \\(\\boldsymbol K\\) herangezogen: Ist \\(\\boldsymbol K = \\varOmega (x, \\vartheta)\\) und setzt man \\(\\varSigma_n=\\varOmega(x^{p^n},\\vartheta^{p^n})\\), so ist \\(\\boldsymbol K = \\varSigma_n (x)\\), und \\(x\\) ist Nullstelle eines \u00fcber \\(\\varSigma_n\\) irreduziblen Polynoms \\(t^{p^n}-\\alpha\\). Ist nun \\(\\varSigma_n[t]\\) der Polynomring in \\(t\\) \u00fcber \\(\\varSigma_n\\), so ist \\(\\boldsymbol K\\cong \\varSigma_n(t)/t^{p^n}-\\alpha\\).  Zun\u00e4chst werden in \\(\\varSigma[t]\\), wo \\(\\varSigma\\) irgend ein kommutativ er Ring mit Einselement sein kann, die h\u00f6heren Ableitungen nach t so eingef\u00fchrt:  \\[  D^k_t\\sum_r c_r t^r=\\sum_r c_r \\binom rk t^{r-k}\\qquad (c_r\\in \\varSigma)  \\]  und es werden die Hauptrechenregeln hergeleitet. -Jetzt sei \\(\\varSigma\\) ein beliebiger K\u00f6rper der Charakteristik \\(p > 0\\), \\(\\boldsymbol K=\\varSigma (x)\\), \\(x\\) Nullstelle eines \u00fcber \\(\\varSigma\\) irreduziblen Polynoms \\(t^{p^n}-\\alpha\\). Durch Restklassenbildung nach \\(t^{p^n} - \\alpha\\) definiert man dann die \\(k\\)-ten Ableitungen f\u00fcr \\(k<p^n\\) so:  \\[  D_x^k f(x)=D_t^k f(t)|_{t=x}.  \\]  Endlich sei \\(\\varSigma\\) einer der obigen K\u00f6rper \\(\\varSigma_n\\). Ist dann  \\[  y = \\sum_r c_rx^r \\qquad (c_r\\in\\varSigma_n),  \\]  so sei  \\[  D^k_xy = \\sum_r c_r \\binom rk x^{r-k} \\;\\text{fur} \\;k<p^n.  \\]  Bei festen \\(k\\) ist diese Definition unabh\u00e4ngig von \\(n\\), wenn nur \\(p^n > k\\) ist. F\u00fcr diese Ableitungen wird eine Kettenregel bewiesen, in der insbesondere auch die bei \\textit{Hasse} (s. o.) bewiesene Formel f\u00fcr die Determinante \\(|D^k_x y_i|\\) steckt.  Die Ableitungen sind also hier ohne den Umweg \u00fcber die lokalen Ableitungen eingef\u00fchrt worden. Zum Schlu\u00df werden nun noch die expliziten Differentiationsformeln in \\(\\boldsymbol K_{\\mathfrak p}\\) f\u00fcr den Fall, da\u00df der Restklassenk\u00f6rper mod p separabel \u00fcber \\(\\varOmega\\) ist, aufgestellt, die den Ausgangspunkt bei \\textit{Hasse} bildeten.","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q2605940$CC564E61-35AB-4F46-BE07-70C4B6F57812","rank":"normal"}],"P1451":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1451","hash":"161199d90d07670e7ed272412ad75873f8a4b0ca","datavalue":{"value":"2525415","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q2605940$ABD655E1-DF5A-40BB-AED4-F3D2EFFDA25A","rank":"normal"}],"P16":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"93ae6f20e0bb6bf58f4fa3f4c59be1593838cb5b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":784805,"id":"Q784805"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q2605940$E3637F10-3B77-408A-8D36-0E3EFBC1AA66","rank":"normal"}],"P1460":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1460","hash":"57f7fea50d2ce1b39b695c4a1313582eed405e38","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5976449,"id":"Q5976449"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q2605940$A02EDC1A-9BDA-4A19-A048-B1D7286E7FDC","rank":"normal"}],"P388":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P388","hash":"f3b831874acf78a98240ddae18d835ee3410e211","datavalue":{"value":"W3012006456","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q2605940$7FBFAEA9-3933-4997-8E4F-9186AA05AA7E","rank":"normal"}],"P27":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P27","hash":"f935a1f0371188e972554542784a428f3fb55b80","datavalue":{"value":"10.1515/CRLL.1936.175.89","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q2605940$1B16FF41-3F92-419E-90BA-477727287080","rank":"normal"}]},"sitelinks":{"mardi":{"site":"mardi","title":"Publication:2605940","badges":[],"url":"https://portal.mardi4nfdi.de/wiki/Publication:2605940"}}}}}