{"entities":{"Q3707334":{"pageid":5737240,"ns":120,"title":"Item:Q3707334","lastrevid":110520248,"modified":"2026-11-17T13:01:50Z","type":"item","id":"Q3707334","labels":{},"descriptions":{"en":{"language":"en","value":"scientific article; zbMATH DE number 3936461"}},"aliases":{},"claims":{"P31":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P31","hash":"fd5912e4dab4b881a8eb0eb27e7893fef55176ad","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":56887,"id":"Q56887"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q3707334$C8E1A4AB-E865-4409-BD7A-27AA5516D36C","rank":"normal"}],"P225":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P225","hash":"ec7930cd26661f59a13194756bdade27c42eb5fa","datavalue":{"value":"0584.68004","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q3707334$DD01D2B0-7B06-4325-9FAA-DD71A5EC5AC7","rank":"normal"}],"P16":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"cd231a254452cb4a4c964696716e21247c0a71f1","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":205119,"id":"Q205119"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q3707334$CEA27942-16BF-4DA4-AE56-7E67CF217041","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"4ac343c0716c982fda9d38f15ac90bb086c8d35d","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":590550,"id":"Q590550"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q3707334$1B0EF102-37DB-46D0-88A2-105FACD2B13E","rank":"normal"}],"P28":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P28","hash":"63df7153432d81fa42019fcabb076c89649b0b5b","datavalue":{"value":{"time":"+1986-00-00T00:00:00Z","timezone":0,"before":0,"after":0,"precision":9,"calendarmodel":"http://www.wikidata.org/entity/Q1985727"},"type":"time"},"datatype":"time"},"type":"statement","id":"Q3707334$7033901F-5400-4164-A250-914BE77E5A30","rank":"normal"}],"P226":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"517ace4a4f9c45a5475b4a8927a567447dbdb293","datavalue":{"value":"68N99","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q3707334$983C2904-3D03-4EE9-A9A1-B06E4A1FD783","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"98c5206e338942c77451c20a9a5ffe8ae1a4cf18","datavalue":{"value":"68-01","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q3707334$8583F548-AA5C-4439-94CD-471920D35C34","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"ec3769495799f08479987ac368adf64f125a2b66","datavalue":{"value":"68N25","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q3707334$F3BB7626-2BC2-4174-BAAA-D61EBF896D72","rank":"normal"}],"P1451":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1451","hash":"be43faa8e59f3496b57afcc89da2d7c771cef5c6","datavalue":{"value":"3936461","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q3707334$A41C0145-9161-4B48-B96C-CF3A3EFFF1E6","rank":"normal"}],"P1450":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"f676037d259dc0d26787ae5ea20a1648dc32dea7","datavalue":{"value":"computer architecture","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$AE867C6C-8577-4818-B5E0-DC85059EDE10","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"e13b7daba8f7ce87a01ca8c2d7677a145b4bd7fc","datavalue":{"value":"microprogramming","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$0D5E4112-E70E-43C9-BE6B-848F9A6E769A","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"e278efc06f8225c382765bfa03cf3d084b8d9065","datavalue":{"value":"operating system","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$71121322-7A73-4981-A97E-7BC909A7EB61","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"322e81307d2b59f8312b677cec0801774fd4d8e5","datavalue":{"value":"networks","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$50B6F053-F764-46D0-8ADA-BC7E30DC8A51","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"db5e0888fa9957c443e210eb3c88f717e276ae13","datavalue":{"value":"parallel processing","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$33A1019A-B0C4-41E4-954A-78583A741C88","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"2c4df5c0cd246319ec98364cc18f750639d6c6e1","datavalue":{"value":"VLSI","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$A04F3336-397A-4CAC-9FF1-F29BAA727146","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"ea12e4d644cd9d155e71c0199a9729d6f8c52656","datavalue":{"value":"Intel 8086/8088","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$8A067B28-C117-4DDE-B6C8-7071ACB500F6","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"67cdb1fdd8c9635c7eb9bdda8abc41faa9d74ec2","datavalue":{"value":"Motorola MC 68000","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$209073CB-76C1-4E34-9CB4-10B986E14908","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"c8e3175863b5e9983e03318c2c3bfadc070173de","datavalue":{"value":"Unix","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$5025848A-11F6-4658-86F2-381C52B91324","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"911fe2be25d903dcc8a33946419422b6d6485abb","datavalue":{"value":"Illiac IV","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$1C4FAF99-ED42-46FA-A596-2B641CBE7910","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"bd9305590968eb218e8bb76620529a5b03a80c0b","datavalue":{"value":"LAN","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$0697423B-FEEA-447C-9395-1EBA3BB9A987","rank":"normal"}],"P1460":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1460","hash":"57f7fea50d2ce1b39b695c4a1313582eed405e38","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5976449,"id":"Q5976449"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q3707334$08E7E7BF-6775-488E-BDE0-F0752631D041","rank":"normal"}],"P1643":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"35716ddf764bcb49074a5e639ac25a3151b708a7","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3992599,"id":"Q3992599"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"58a4bfdb1aa9b2eae46f8792a8c4b07ac18b3f4e","datavalue":{"value":{"amount":"+0.95200557","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$6285D5D1-34A2-4779-87D8-8F95E5192544","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"e665c5132491a6b1017cc973e7d11760f22e0850","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5335261,"id":"Q5335261"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"c432e180424caeaef372838698ab062f08ec2796","datavalue":{"value":{"amount":"+0.82332575","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$7F43D885-89B1-4BF6-AD72-EF5495111603","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"37860fe63065e1a201a20d1c95ce70123533d134","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3291881,"id":"Q3291881"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"aa97d6450cf91093f1c525e41ba5e84544426ffb","datavalue":{"value":{"amount":"+0.8077735","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$12DE4461-A6B4-4002-BA59-1BD7877E0734","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"00f6ee98f159860c757a1856c400b2850a851d28","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3736789,"id":"Q3736789"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"596341b9240e6ea21b37087a53df043ce36a5680","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7828963","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$55E08FC7-89C2-41F0-BCB2-871162F830A7","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"ad7f34af68f7efb2c486cf6cf68668af03440e4b","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3766802,"id":"Q3766802"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"21fa7853dcf96a916e3c97670b29c254c7572c42","datavalue":{"value":{"amount":"+0.78244245","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$310D0D3F-7ECA-49D9-87D4-89E84685593E","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"860768209f204740e8195bda0e25d5fa5b9606bf","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":1061275,"id":"Q1061275"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"94a0cbfdd59c68f7bf658b6a545254f0afd1419b","datavalue":{"value":{"amount":"+0.77220476","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$879FDDA2-B79A-47F4-8454-F5717A909159","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"f8b51ab748ca4bb28937909bdaeb620f8b494cbb","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3720571,"id":"Q3720571"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"f35db60e0c21e235158d59401921879f49c8214b","datavalue":{"value":{"amount":"+0.77080745","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$141929A8-43B7-45C2-A56A-052835788870","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"bca06e4d266d3775f5ad36ff7c581687f91ed0b4","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3322101,"id":"Q3322101"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"78e0ae58cbb5b1509ee77773159e22b6cba9aceb","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7642096","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"ac3c626774dcd0d16f89557f66586245841a01db","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6767936,"id":"Q6767936"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q3707334$3CB88F31-2A02-47B3-BD62-9736E933B912","rank":"normal"}],"P1448":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1448","hash":"82c7f717c46e1a669b4eab23658bb4c5130d26d5","datavalue":{"value":"Das Buch teilt sich auf in drei gro\u00dfe Kapitel: Bausteine und lokale Grundkonzepte, Rechnerarchitektur, Parallelverarbeitung. Kapitel 1: Bausteine und lokale Grundkonzepte. Zun\u00e4chst werden zweiwertige Schaltfunktionen, insbesondere Boolesche Funktionen behandelt. F\u00fcr diese werden Schaltnetze als Realisierungsm\u00f6glichkeit entwickelt, und es wird die Universalit\u00e4t dieses Konzepts gezeigt. Dann werden exemplarisch Optimierungsm\u00f6glichkeiten behandelt: Durch erh\u00f6hten Hardware-Aufwand lassen sich Schaltnetze beschleunigen. Die Bestimmung einer minimalen Testmenge f\u00fcr Schaltnetze ist generell 'schwierig' zu l\u00f6sen. Es werden dann Speicherbausteine eingef\u00fchrt, welche dann auf (getaktete) sequentielle Maschinen f\u00fchren. Anschlie\u00dfend werden PLAs behandelt. Dies sind universelle, einheitlich formatierte Bausteine, die f\u00fcr eine automatisierte Herstellung sehr gut geeignet sind. Dann wird die Integration von Gattern und Delays auf logischer Ebene nachvollzogen: Die Betrachtung von hochintgrierten, technisch heute realisierbaren VLSI-Schaltungen wirft auch aus theoretischer Sicht neue, interessante Probleme auf. Kapitel 2: Rechnerarchitektur. Zun\u00e4chst wird der globale Aufbau eines von Neumann-Rechners betrachtet. Als konkretes Beispiel eines solchen Rechners dient der Z80-Prozessor von Zilog. Insbesondere wird das Problem der Mikroprogrammierung hierbei genauer untersucht. Anschlie\u00dfend werden Betriebssysteme behandelt (Speicherverwaltung, Scheduling). Der letzte Teil des Kapitels widmet sich konkreten Prozessoren-Architekturen und Betriebssystemen (Zilog Z 800, Intel 8086/8088, Motorola MC 68000, Bitslice-Mikroprozessoren, VAX-Rechnerfamilie, Unix). Kapitel 3: Parallelverarbeitung. Es werden zun\u00e4chst typische Netzwerke behandelt, welche Prozessoren so verbinden, da\u00df eine parallele Verarbeitung m\u00f6glich wird. Dabei zeigt sich, da\u00df derartige Netzwerke als spezielle Graphen auch aus theoretischer Sicht zu wichtigen z.T. noch offenen Problemen f\u00fchren. Anschlie\u00dfend werden exemplarisch einige Parallelrechner-Architekturen vorgestellt (Illiac IV, Multimikroprozessorsysteme). Schlie\u00dflich werden Netzwerke von autonomen Rechnern (LAN etc.) behandelt.","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q3707334$BBBDB4BD-C657-4214-BEB5-872DB1E53959","rank":"normal"}]},"sitelinks":{"mardi":{"site":"mardi","title":"Publication:3707334","badges":[],"url":"https://portal.mardi4nfdi.de/wiki/Publication:3707334"}}}}}