{"entities":{"Q794307":{"pageid":796155,"ns":120,"title":"Item:Q794307","lastrevid":64386777,"modified":"2026-04-11T19:30:55Z","type":"item","id":"Q794307","labels":{"en":{"language":"en","value":"Clifford algebra to geometric calculus. A unified language for mathematics and physics"}},"descriptions":{"en":{"language":"en","value":"scientific article; zbMATH DE number 3859947"}},"aliases":{},"claims":{"P31":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P31","hash":"fd5912e4dab4b881a8eb0eb27e7893fef55176ad","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":56887,"id":"Q56887"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q794307$E2BB3802-AEC1-4D63-A693-65F83CC3E1E0","rank":"normal"}],"P159":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P159","hash":"36b18bc17f1f5aadad45394ca7174de008d259aa","datavalue":{"value":{"text":"Clifford algebra to geometric calculus. A unified language for mathematics and physics","language":"en"},"type":"monolingualtext"},"datatype":"monolingualtext"},"type":"statement","id":"Q794307$9A58DC23-6157-46C7-B4F2-E1FB34584B1D","rank":"normal"}],"P225":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P225","hash":"33e434e0047089ac5513a30b8f5eaa52b25325ae","datavalue":{"value":"0541.53059","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$8C663F03-3CC3-467D-B404-7CB8EC6A1B14","rank":"normal"}],"P16":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"a09e387ab5c8368a7f1ec5e6fff03471ae026584","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":638999,"id":"Q638999"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q794307$EA28F99E-1F0E-43BB-9F36-CFC6FCB39F04","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P16","hash":"845ee4cabe754bdb0647e9143e6cd3c631a265af","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":537493,"id":"Q537493"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q794307$0A231180-14F4-4487-8682-2D530793D695","rank":"normal"}],"P200":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P200","hash":"9df942d37a9db8f1e34c5f416c4ac87c917df725","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":167197,"id":"Q167197"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q794307$6E7529AD-C472-4A01-9A0A-23E6A67B074C","rank":"normal"}],"P28":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P28","hash":"2ee0f220147ae8bc749a64db56839865dbc4f127","datavalue":{"value":{"time":"+1984-00-00T00:00:00Z","timezone":0,"before":0,"after":0,"precision":9,"calendarmodel":"http://www.wikidata.org/entity/Q1985727"},"type":"time"},"datatype":"time"},"type":"statement","id":"Q794307$261DA849-A88D-472B-9E02-DC3BF07B7091","rank":"normal"}],"P1448":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1448","hash":"382af49e4e4da0807624d137132e54c49b230241","datavalue":{"value":"Ce livre est certainement original et curieux. Il est bien connu qu'il existe un isomorphisme (non unique!) d'espaces vectoriels entre l'alg\u00e8bre ext\u00e9rieure \\(\\Lambda(E_ n)\\) d'un espace vectoriel \\(E_ n\\) de dimension n, et une alg\u00e8bre de Clifford \\(C(E_ n,Q_ n)\\) attach\u00e9e au m\u00eame espace, mais ces deux alg\u00e8bres sont en g\u00e9n\u00e9ral non isomorphes, la deuxi\u00e8me constituant une d\u00e9formation de la premi\u00e8re. La m\u00e9thode, a priori paradoxale, utilis\u00e9e par les auteurs, consiste \u00e0 ne consid\u00e9rer que la repr\u00e9sentation du groupe lin\u00e9aire de E dans son alg\u00e8bre ext\u00e9rieure qui se trouve munie d'une nouvelle structure multiplicative. Si on note par un blanc la multiplication dans \\(C(E_ n,Q_ n)\\), par i l'isomorphisme lin\u00e9aire de \\(\\Lambda(E_ n)\\) sur \\(C(E_ n,Q_ n)\\), la loi de composition \\(\\bigvee\\) introduite dans \\(\\Lambda(E_ n)\\) est d\u00e9finie par: \\(u\\bigvee v=i^{-1}(i(u)i(v)).\\)    Les axioms donn\u00e9s au chapitre 1, qui est le chapitre essentiel du livre, sont en fait le catalogue des formules usuelles pour une alg\u00e8bre \\({\\mathcal G}\\) qui serait la limite inductive d'une famille d'alg\u00e8bres de Clifford r\u00e9elles \\(C(E_ n,Q_ n)\\), \\(n\\to +\\infty\\), \\(Q_ n\\) d\u00e9finie positive. Il va sans dire que la coh\u00e9rence de ce syst\u00e8me d'axiomes ne repose que sur la connaissance ant\u00e9rieure de la th\u00e9orie classique usuelle des alg\u00e8bres de Clifford. Les signatures (p,q) quelconques \\((p+q=n)\\), doivent s'\u00e9tudier dans un cadre l\u00e9g\u00e8rement diff\u00e9rent. Le paradoxe consiste \u00e0 \u00e9tudier une alg\u00e8bre attach\u00e9e \u00e0 \\(E_ n\\) sans introduire la repr\u00e9sentation naturelle du groupe \\(GL(E_ n)\\) dans cette alg\u00e8bre. Il en r\u00e9sultera une situation ambigu\u00eb particuli\u00e8rement accus\u00e9e pour les probl\u00e8mes d'analyse sur les vari\u00e9t\u00e9s, pour les fibrations, les connexions, les spineurs et structures spinorielles (d\u00e9faut de ''fonctorialit\u00e9'').    Le livre est plut\u00f4t une collection de formules, dont la plus significative peut se traduire avec les notations de ce rapport par: \\(a\\bigvee A=a.A+a\\bigwedge A\\), \\(a\\in E_ n\\), \\(A\\in \\Lambda^ r(E_ n)\\) rejoignant ainsi les th\u00e9ories dites ''de K\u00e4hler-Atiyah'' dont certains d\u00e9veloppements ont fait long feu en physique math\u00e9matique et g\u00e9om\u00e9trie diff\u00e9rentielle.    Le chapitre 2 introduit la diff\u00e9rentiation, la ma\u00eetresse formule \u00e9tant, en correspondance directe avec la pr\u00e9c\u00e9dente: \\(\\partial F=\\partial.F+\\partial \\bigwedge F\\), en somme d'une ''divergence'' et d'un ''curl''.    Le chapitre 3 contient la d\u00e9finition du groupe de Clifford \u00e0 partir de ses g\u00e9n\u00e9rateurs vectoriels (on r\u00e9cup\u00e8re le cadre classique), mais la d\u00e9finition des spineurs est compl\u00e8tement inusuelle: un \u00e9l\u00e9ment pair \\(\\psi\\) de l'alg\u00e8bre de Clifford est un spineur si \\(\\psi x\\psi^+\\) est un vecteur lorsque x est lui-m\u00eame un vecteur \\((\\psi \\to \\psi^+\\) est l'anti-involution usuelle). Cette terminologie semble venir du souci des auteurs de consid\u00e9rer que les \u00e9l\u00e9ments des groupes dit spinoriels, sont des ''spineurs''. Nous sommes loin de la belle et profonde conception classique de Cartan-Chevalley.    Sans nous arr\u00eater \u00e0 des technicit\u00e9s nous venons au chapitre 4 o\u00f9 l'on introduit des vari\u00e9t\u00e9s vectorielles (''vector manifolds''). Leur d\u00e9finition nous a paru obscure: ''a vector manifold \\({\\mathcal M}\\) is a set of vectors called points of \\({\\mathcal M}\\) with certain properties to be described presently''. De fait cette ''d\u00e9finition'' proc\u00e8de d'analogies heuristiques qui cependant r\u00e9ussissent, bien qu'elles soient insuffisamment justifi\u00e9es. On y trouve toujours la ma\u00eetresse formule \\(\\nabla A=\\nabla.A+\\nabla \\bigwedge A.\\)    Le chapitre 5 d\u00e9veloppe la ''g\u00e9om\u00e9trie diff\u00e9rentielle de ces vari\u00e9t\u00e9s vectorielles'', toujours selon la m\u00e9thode d'analogie heuristique, cela se poursuivra au chapitre 7 avec une th\u00e9orie de l'int\u00e9gration et enfin au chapitre 8 avec la th\u00e9orie des groupes de Lie.    Cette m\u00e9thode d'analogie conduit certes aux r\u00e9sultats classiques d\u00e9j\u00e0 bien connus par des voies nouvelles et originales, mais le lecteur devra se contenter plut\u00f4t d'un ''credo'' que de raisonnements bien construits et de rigueur.    Il nous para\u00eet que la partie purement alg\u00e9brique, malgr\u00e9 son aspect un peu acrobatique, pr\u00e9sente des m\u00e9rites d'ing\u00e9niosit\u00e9 et d'imagination. Il faudrait certainement am\u00e9liorer tout ce qui concerne la g\u00e9om\u00e9trie diff\u00e9rentielle, mais l\u00e0 nous verrions certainement r\u00e9appara\u00eetre les difficult\u00e9s li\u00e9es \u00e0 la m\u00e9thode elle- m\u00eame, qui n\u00e9glige les repr\u00e9sentations du groupe lin\u00e9aire de \\(E_ n\\) dans son alg\u00e8bre de Clifford. D'autre part il semble maintenant inconcevable de ne pas envisager des espaces de spineurs, comme espaces de repr\u00e9sentations irr\u00e9ductibles d'alg\u00e8bres de Clifford, cette ''voie royale'', si fertile en r\u00e9sultat, qui s'adapte au cas symplectique et que nous devons principalement aux travaux de E. Cartan et de Chevalley; mais probablement cette conception s'adapterait-elle mal au point de vue des auteurs, en raison du r\u00f4le des repr\u00e9sentations r\u00e9guli\u00e8res des alg\u00e8bres de Clifford.","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$2259B3F7-46F2-4F0E-A99F-5BA230A55F43","rank":"normal"}],"P226":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"4b52526031f67b67d9dd3ce043ebe2368ec10590","datavalue":{"value":"53C80","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$9028CAA6-0CD3-48F7-9F10-54FDF3544A47","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"0112f24663a65fc27bd7fbd53dd3dff68364972a","datavalue":{"value":"16-02","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$A43EDF50-A06D-4F31-9294-6029DA4B62E4","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"c9361953f242585d53045c2a15bc9336efc82101","datavalue":{"value":"15-02","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$C717D196-0403-4107-A306-6D8B3FD99BE8","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"028b830dae00554a17670eaf1058695447ff6459","datavalue":{"value":"53-02","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$90E9C282-AFB8-4475-9612-DE1A0204F638","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"1fd3bdd491c0c2d4c932c97c7c8e0258c3d8db78","datavalue":{"value":"17B60","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$C3C16E08-1C4C-426D-A82F-590272DB1164","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P226","hash":"098f42d7108602ae32e432015fdbe64cf11c8f58","datavalue":{"value":"58A05","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$3BF92A06-C602-43F8-8EA1-18BA49ECE803","rank":"normal"}],"P1451":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1451","hash":"4d36f37634c23aad3d07244f45ff753e1e78ee56","datavalue":{"value":"3859947","type":"string"},"datatype":"external-id"},"type":"statement","id":"Q794307$149F5AE5-EE8C-4565-8A57-825A0B68ACD0","rank":"normal"}],"P1450":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"bdcda39e7e7fdd1919c107bce684555c7d8fb3b4","datavalue":{"value":"Clifford algebras","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$78DD48E0-79C4-455C-9DDA-32FDB4DEEF39","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"8dccf2f0d7b7d4f83e10c08becfd49dc32ca80fc","datavalue":{"value":"geometric algebra","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$2B5C2244-AA52-479D-8D1F-80673E8668C6","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"23700b22b254b160d3d78ceec089663c951746e4","datavalue":{"value":"spinors","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$25A729B8-3944-43B7-9FD0-D311FDEDDE3B","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"3bdeb138b74a64bb22bdd36c925a5f07fa133cdb","datavalue":{"value":"Clifford group","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$944AFD98-8D19-422D-B6B6-88172FD24A57","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"7213b07a00094437257dfb151e05b76ddde62d45","datavalue":{"value":"curl divergence","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$F0FEF37A-1686-40C2-B94A-87B275284C2C","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1450","hash":"c10b093db9c3deed7d38b03113ede6481b97284a","datavalue":{"value":"vector manifolds","type":"string"},"datatype":"string"},"type":"statement","id":"Q794307$F90D67FA-ED40-4135-AF9F-F74E75B5C284","rank":"normal"}],"P1460":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1460","hash":"57f7fea50d2ce1b39b695c4a1313582eed405e38","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5976449,"id":"Q5976449"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","id":"Q794307$F6B3180F-976A-43AB-AC9A-E04A1608EF8B","rank":"normal"}],"P1643":[{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"71ead9148963d4a630287b3a01ca964cdfc0f411","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":4344119,"id":"Q4344119"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"a698e5a4fc0f065ce482b4d38a9c3e8053f5400d","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7921066880226135","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q794307$2ADFA827-806C-455D-BA56-F9777707C766","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"2b2823d6288f02a69b6d7b29b066bc33be9c73a0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":2537646,"id":"Q2537646"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"b715236b34af853dd10e35b1effd11827b11b282","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7881723046302795","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q794307$50ABF5F6-6C53-472C-B920-9F0D95818F32","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"2fa714348831fc8f46fe1328edbd885fa05b0c01","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3997050,"id":"Q3997050"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"b0e9b00edccd8c1b11bb484820e08b01745d54f1","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7849426865577698","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q794307$5D6AF8A7-DE3A-489B-8DD1-F4A3F9993F67","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"63d400ffa1d3688c86079fec3da696457663ba20","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":3016260,"id":"Q3016260"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"0becbacf55887a3feb3c09d60b24ad059343a8e9","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7796007394790649","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q794307$CF023AA6-8379-4A20-9CBA-7D2FC0DB7CDC","rank":"normal"},{"mainsnak":{"snaktype":"value","property":"P1643","hash":"0957aa5ceb306b8a35964da12873afa63c05c2d8","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":5250284,"id":"Q5250284"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"},"type":"statement","qualifiers":{"P1659":[{"snaktype":"value","property":"P1659","hash":"7816c41a1366e448653313993bff344420046106","datavalue":{"value":{"amount":"+0.7783089876174927","unit":"1"},"type":"quantity"},"datatype":"quantity"}],"P1660":[{"snaktype":"value","property":"P1660","hash":"a327a09ea0305e98d5cf33bd4036320e19f2aed0","datavalue":{"value":{"entity-type":"item","numeric-id":6821328,"id":"Q6821328"},"type":"wikibase-entityid"},"datatype":"wikibase-item"}]},"qualifiers-order":["P1659","P1660"],"id":"Q794307$4904AA80-60E8-4D34-BD7C-8D01B2F17499","rank":"normal"}]},"sitelinks":{"mardi":{"site":"mardi","title":"Clifford algebra to geometric calculus. A unified language for mathematics and physics","badges":[],"url":"https://portal.mardi4nfdi.de/wiki/Clifford_algebra_to_geometric_calculus._A_unified_language_for_mathematics_and_physics"}}}}}